To Vima gazetesinde yer alan 'Bir üst modelle güncellenen Yunan F-16'ları ve F-35'lerin zorlukları' başlıklı haberde, savunma sanayinden kaynakların görüşlerine yer verildi. Habere göre, 83 adet Yunan F-16 uçağının Viper versiyonuna yükseltilmesi yolda.
17 Kasım'da Yunan Hava Kuvvetleri (PA) tarafından yükseltilecek sekizinci uçak, Tanagra'daki Helen Savunma Sanayii (EAB) üssüne uçtu. Mühendisler, değiştirilecek olan cihazların demontaj ve sökümüne girişti ve jetleri Viper'a dönüştürecek eklemeler için hazırladı.
Block-50'ler 7-8 bin saat uçma kabiliyetine sahipken, olası bir yükseltme onlara 2-3 bin saat daha uçuş sağlayacak. To Vima'ya göre, yenilenen F-16'lar Fransa'dan satın alınan 24 Rafale savaş uçağının dahil edilmesiyle birlikte Ege ve Doğu Akdeniz hava sahasında denge sağlayabilir.
Türkiye'nin programdan çekildiği bir dönemde Yunanistan'ın beşinci nesil F-35 uçağını tedarik edip etmeyeceği konusunda yoğun tartışmalar yaşanıyor. Savunma sanayi kaynakları, "Türkiye F-35 programından çıktı. Bu nedenle inşa edilen 6-7 uçak ABD Hava Kuvvetleri tarafından kullanılacak" ifadesini kullandı.
Aynı kaynaklara göre Yunanistan'ı meşgul eden ve hala endişelendiren F-35'ler konusunda bazı 'caydırıcı' istatistikler var. Huffington Post Yunanistan ise, F-35'lerin Atina yönetimine maliyetini mercek altına alan bir haber yayımladı. 80 milyon doları aşan fiyatı bulunan F-35'lerin her bir saatlik uçuştaki faturası ise 15 bin dolar.
Bir F-35'in satın alma maliyeti 80 milyon dolar civarında olsa da, yetkililer fiyatının daha da düşeceğini iddia ediyor. Yunanistan'ın iki beşinci nesil avcı uçağı filosu, yani 24 uçak satın alması durumunda, bu devasa bir silahlanma programı anlamına gelecek.
Habere göre, Yunanistan'a üç modeli bulunan savaş uçağının ABD Hava Kuvvetleri'nin kullandığı F-35A versiyonu sevk edilebilir. Lockheed Martin tarafından şimdiye kadar 720'den fazla üretilen F-35'ler 453 bin saati aşkın uçuş gerçekleştirdi.
Konuya yakın kaynaklar silahlanma kararlarının siyasi olduğunu söylese de, buradaki sıkıntı ekonomik veriler. Ancak yakın geçmişte Yunanistan F35 için malzeme mevcudiyeti ve tahmini fiyatlar için bir talep gönderdi.
Doğu Akdeniz'deki restleşmede açık şekilde Yunanistan'ın yanında saf tutan ABD, NATO müttefiki Türkiye ile krize yol açacak resmi bir hamleye girişiyor. Yunanistan 2020 bitmeden ABD'den resmi olarak F-35 jetleri istedi, Haziran 2021'e gelindiğinde ise ABD Senatosu Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Bob Menendez tarafından bir tasarı sunuldu.
Türkiye karşıtlığıyla bilinen Bob Menendez'in Haziran ayında gündeme getirdiği ABD-Yunanistan savunma işbirliği tasarısı, artık ABD Senatosu'nda inceleniyor. 'ABD-Yunanistan Savunma ve Parlamentolar Arası Ortaklık 2021' başlıklı yasa tasarısı, ABD savunma bütçe paketine (NDAA) bir değişiklik olarak dahil edildi. Bu gelişme tasarının hızlı oylanmasına zemin hazırlayabilir.
Şimdi savunma bütçesi paketinin Şükran Günü haftasının ardından Senato genel kurulunda oylanması bekleniyor. Bunu, Parlamento ve Senato arasında önceden belirlenmiş müzakere izleyecek ve bu süreç boyunca iki organın kendi versiyonları tek bir nihai metinde birleştirilerek, yasa haline gelecek.
Tasarıya göre, ABD Kongresi, Yunanistan'ın Rus teçhizatına olan mevcut bağımlılığından kurtulmasına yardım etmenin ABD'nin çıkarına olduğunu düşünüyor. Bu kapsamda 2022-2026 yılları arasında Atina'ya yıllık 25 milyon dolarlık askeri yardım yapılması öngörülüyor.
13 adımlı Atina-Washington savunma işbirliğinin ise 7'nci adımı dikkat çekici. Doğrudan Türkiye'nin satın aldığı F-35'leri içeren kısımda şu ifadeler kullanıldı: "ABD, F-35 savaş uçaklarının Yunanistan'a satışını, Türkiye'nin Rus S-400 sistemini satın alması nedeniyle programdan çıkarılması sonucu üretilen ancak Türkiye'ye teslim edilmeyen uçakları da içerecek şekilde desteklemelidir."
Geçtiğimiz yıl yaz mevsiminden bu yana neredeyse her hafta Yunan ordusuyla tatbikat yapan ABD, ayrıca dönemin Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'yu Girit'teki Suda Üssü'ne gönderdi.
Atina Büyükelçisi Goffrey Pyatt ise bulduğu her fırsatta Yunanistan'a desteğini gösterdi, savaş uçaklarına binip gezdiği fotoğrafları sosyal medya hesaplarından paylaştı.
Son olarak, geçen hafta bir tatbikat daha oldu, Yunanistan Genelkurmay Başkanı Konstandinos Floros ve ABD Büyükelçisi Pyatt savaş gemisinde bir araya geldi.
Doğu Akdeniz'de köşeye sıkışan Yunanistan'ın imdadına koşan ABD, uçak gemisiyle çıkarma yaptığı Girit Adası'nda yeni bir üs kurmaya hazırlanıyor. Batı Trakya ve Ege Denizi'nde atılacak adımlar ise, gündeme bomba gibi düştü. Washington ve Atina arasında görüşmelerin sürdüğünü aktaran Kathimerini gazetesi, Girit Adası'ndaki Suda Üssü'ne yeni bir deniz üssünün inşa edileceğini özel haberiyle duyurdu.
İnşa edilecek yeni deniz üssüyle Yunanistan'ın Doğu Akdeniz'de kalıcı olmayı hedeflediğini kaydeden Kathimerini'ye göre, Atina yönetimi devasa bir savaş gemisi filosunu söz konusu üsse konuşlandırmayı planlıyor.
Kathimerini, Yunanistan'ın Ege Denizi'nin ortasındaki İskiri Adası (Skyros) ile Suda Üssü arasında bir birleşme için ABD tarafına yoğun şekilde baskı yaptığını da yazdı.
Habere göre, Atina yönetimi halihazırda Suda Üssü'nde bulunan ABD birliklerinin Yunanistan'ın ortasındaki Larissa veya daha kuzeydeki Dedeağaç'a yerleşmesini talep ediyor. Ancak Yunanistan'ın bir numaralı hedefi, ABD güçlerinin Ege'nin tam ortasında yer alan İskiri Adası.
Kathimerini, Girit Adası'ndaki Suda Üssü'ne Dışişleri Bakanı ve uçak gemisi gönderen ABD'nin Yunanistan'da askeri varlığını kalıcı olarak artırmaya hazırlandığını geçtiğimiz aylarda manşetten duyurmuştu. Habere göre, ABD Savunma Bakanlığı Pentagon'un stratejik hedefinde kalıcı ve dönüşümlü askeri üslerin kurulması vardı.
Yunanistan, geçtiğimiz aylarda Amerikan ordusuna ait savaş uçaklarını Türkiye sınırında uçurararak yeni bir skandala imza atmıştı. Girit'ten havalanan F-15 jetleri, Türkiye'nin silahlandırılmasını istediği Kos, Rodos ve Midilli gibi adaların üzerinde uçmuştu. Yerel medya, Poseidon's Rage 21 tatbikatı çerçevesinde gerçekleşen uçuşlarla Washington'ın Ankara'ya açık bir mesaj verdiğini ve Atina'nın yanında saf tuttuğunu ileri sürmüştü.
ABD F-15 jetleri Yunanistan'a ait F-16'larla kanat kanada uçtu, haberlerde tatbikat sırasında tüm Türk savaş uçaklarının Ege Denizi semalarında seyretmesinin engellendiği ileri sürülmüştü. Türkiye sınırına yakın konumdaki Ege adalarının üstünden alçak uçuşla geçen savaş uçaklarının sosyal medyada paylaşılan görüntüleri, yerel medyada da kullanılmıştı.
USS Dwight D. Eisenhower'ın başını çektiği, 22 savaş gemisi ve 5 bin 600 askerden oluşan Taarruz Gücü, ABD tarafından Yunanistan'a destek için Doğu Akdeniz'e gönderildi. Fransa, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır gibi ülkelere kısa süre sonra Güney Kıbrıs'a uygulanan 30 yıllık silah ambargosunu kaldırarak ABD'de de katıldı. Washington bununla da kalmadı, uçak gemisi USS Dwight D. Eisenhower'ı Girit'e göndererek Yunan donanmasıyla tatbikat yapmasını sağladı.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Suda Üssü'ne Mart ayında demirleyen ABD uçak gemisi USS Eisenhower'ı resmen ziyaret etti. Başbakan Miçotakis'in yanında Savunma Bakanı Nikos Panagiotopoulos, Genelkurmay Başkanı Konstantinos Floros ve ABD'nin Yunanistan hayranı Atina Büyükelçisi Geoffrey Pyatt vardı.
Yunanistan ve ABD ordusu Türkiye'ye gözdağı vermek için uçak gemisinin de yer aldığı tatbikatlar yaptı, ardından USS Eisenhower Girit Adası'ndaki Suda Üssü'ne demirledi. Girit'ten Selanik'e kadar neredeyse tüm Ege Denizi'ni kapsayan ortak tatbikatlara ise Yunan ve Amerikan özel kuvvetler askerleri katıldı.
Ardından Dışişleri Bakanı Mike Pompeo Yunanistan'a özel bir ziyaret yaptı, rotası kuzeydeki Selanik'ten güneydeki Girit'e uzanıyordu. Suda Üssü'nü Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'le birlikte gezen Pompeo'nun ziyaretinin hemen ardından sıra dışı bir gelişme yaşandı. Atina yönetimine açık şekilde destek veren ABD'nin, bununla da kalmayıp Suda Üssü'ne bir savaş gemisi konuşlandırdığı yine Yunan medyasına yansıdı.