15 Temmuz’dan sonra gidiyor gibi yapan yabancılar, 8 Ağustos’tan sonra ise geri dönüşe başladı. Yabancıların ekonomiye ilgilerini, iki önemli hesaba gönderdikleri paralardan izliyoruz. Yabancılar genelde 2 hesaba para gönderiyorlar:
1Yabancıların hisse senedi satın almak için gönderdikleri para,
2 Yabancıların Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) satın almak için gönderdikleri para...
Yabancılar bu iki hesaba gönderdikleri para dışında, özel sektör tahvil ve bonolarını satın almak için de para gönderiyorlar. Ancak bu para, önemli büyüklükte değil...
“Yabancılar yatırıma gelmiyor”, “Kredi değerleme kuruluşları not kırarsa yabancılar yatırımdan çıkar”, “Yabancı yatırımcıları korkutmamak lazım!”, “Merkez Bankası yurt dışında yabancı yatırımcılarla konuştu” gibi haberlerde adı geçen “yabancılar”, aslında Türkiye’ye borsada para kazanmak, tahvil ve bonodan faiz toplamak için gelenler.
Her ne kadar bunlara “yatırımcı”, getirdikleri paraya “yatırım” deniliyor ise de, bunların, fabrika kurmak için gelen, para getiren yatırımcılarla ilgisi yok. Bunlar, paradan para kazanmak için Türkiye’ye para gönderen bankalar, finans kuruluşları, fonlar...
Sıcak para dedikleri...
Halkımızın “sıcak para” diye adlandırdığı, ne zaman gireceği, ne zaman çıkacağı belli olmayan paralar da işte bu paralar.
Borsada hisse senetlerinin fiyatları inip, çıkıyor. Piyasada, faizdeki değişime bağlı olarak DİBS’nin fiyatı inip çıkıyor. Doların fiyatı inip, çıkıyor. İşte onun için yabancı yatırımcıların yatırımlarının net değerindeki değişimi izlerken “piyasa fiyatı ve kur etkisinden arındırılmış” fiyata bakmak gerekiyor...
- 15 Temmuz’da yabancıların hisse senedindeki yatırımları 46.3 milyar dolardı. 12 Ağustos’ta yatırımların toplamı 42.5 milyar dolara geriledi.
- 15 Temmuz’da yabancıların DİBS’lerindeki yatırımları 37.7 milyar dolardı. 12 Ağustos’ta 36.2 milyar dolara geriledi.
Piyasa fiyatı ve kur hareketinden arındırılmış fiyatlarla, 15 Temmuz’dan sonra;
- Hisse senetlerinden 617.3 milyon TL’lik çıkış yaşandı.
- DİBS’lerinden 356.8 milyon dolarlık çıkış gerçekleşti.