31.10.2020 - 07:00 | Son Güncellenme:
Mithat Yurdakul
Yanlış kullanımında başta deri hastalıkları olmak üzere pek çok rahatsızlığa neden olan kozmetik ürünlerinin internet satışındaki denetimlerde, denetlenen 488 kozmetik ürününün tamamının, “uygunsuz ürün” kategorisinde olduğu tespit edilirken, genel olarak piyasaya arz edilen 38 kozmetik ürün de güvensiz (insan sağlığı açısından riskli) bulundu. Oyuncak denetimlerinde, 218 üründen 13’si güvensiz bulunurken, bunların dokuzunu yerli ürünler oluşturdu. Bakanlık raporunda, “Ulusal Piyasa Gözetimi ve Denetimi Bilgi Sistemi’ne (PGDBİS) kaydedilen verilerden, güvensiz ürünlerin önemli bir kısmı için toplatma, piyasaya arzın yasaklanması, güvensizliği düzeltme gibi önlemlere tabi tutulması yönünde idari karar alındığı, ancak bu ürünlerin tüketiciye ulaşmasının önlenemediği anlaşılmaktadır” denildi.
Denetimler kapsamında, ürün tanıtımlarının tüketiciyi aldatıcı ve yanıltıcı olması nedeniyle de bin 655 adet internet sitesinin erişime engellenmesi için talepte bulunulurken, 757 internet adresi ise değerlendirme yapılması için Ticaret Bakanlığı’na bildirildi.
Kırtasiye ve gıda
Denetimlerde, son dönemlerde kullanımı sıklaşan antiseptik ve antibakteriyel sabunların internetten satışında da önemli ihlaller tespit edildi. Bu kapsamda denetlenen 98 üründen 56’sı uygunsuz çıktı. Çocuk kullanım ve bakım ürünlerinde ise 163 üründen bir tanesi güvensiz bulundu.
Kırtasiyede ise 197 üründen 14’ü güvensiz olarak tespit edildi. Tarım ve Orman Bakanlığı ise gıdada 52 bin 486 ürünü denetledi, bunların bin 211’i güvensiz çıktı, güvensiz ürünlerin tümünü yerli ürünler oluşturdu.
Otomotiv denetimlerinde ise 4 bin 306 üründen 4 bin 185’i ise mevzuata uygun bulundu. Ticaret Bakanlığı, geçen sene bir diş fırçası denetiminde iki ürünü denetlerken, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın geçen sene 187 sigara için yaptığı denetimde ise bütün ürünler mevzuata uygun bulundu. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın kişisel koruyucu donanımlara yönelik denetiminde 845 üründen 682’si uygun bulunurken, Ticaret Bakanlığı denetimlerinde 387 deterjan örneğinden 221’inin mevzuata uygun olduğu görüldü.
Piyasaya ulaşması engellenemedi
Raporda, 2019 senesinde piyasa gözetimi ve denetimi (PGD) kuruluşlarınca tespit edilen güvensizlik sayısının artmasına karşın, güvensiz ürünlere uygulanan önlem miktarının azaldığı belirtilerek, “PGD kuruluşları bu yıl da önlem uygulanan ürünlerin piyasaya arz edilme ve önlem uygulanma miktarları ile ilgili olarak sağlıklı veri sağlayamamışlardır. PGDBİS’e kaydedilen verilerden güvensiz ürünlerin önemli bir kısmı için; toplatma, piyasaya arzın yasaklanması, güvensizliği düzeltme gibi önlemlere tabi tutulması yönünde idari karar alındığı, ancak bu ürünlerin tüketiciye ulaşmasının önlenemediği anlaşılmaktadır” denildi.
2019’da Tarım ve Orman Bakanlığı dışında veri sağlayan yedi PGD kuruluşu tarafından test-muayene yapılan ürün parti sayısının artmasına rağmen tespit edilen güvensiz ürün sayısının yüzde 10’dan yüzde 6’ya düştüğüne dikkat çekilen raporda, “2019 senesinde bir önceki yıla göre daha çok test yapılmasına rağmen daha az oranda güvensiz ürün tespit edilmiş olması, daha fazla kamu kaynağının test ve muayene işlemlerine ayrılmış olduğuna ve teste gönderilen ürün tercihlerinin isabetli olmadığına işaret etmektedir. Bu noktada, riskli ürünleri tespit etme konusunda denetmenlerin yeterli altyapıya sahip olmadıkları anlaşılmaktadır” ifadesi dikkati çekti.
Sahte ürünlerin hepsi güvensiz
Ticaret Bakanlığı’nın 2019 yılı Piyasa Gözetim ve Denetim Raporu’na göre, internet satışlarına yönelik 103 denetimde toplam 488 kozmetik ürününü denetleyen Sağlık Bakanlığı, bunların tamamının mevzuata uygunsuz (şekli ve tali eksiklikleri tespit edilen ancak imha gibi önlemleri gerektirmeyen ürün) olduğunu tespit etti. Bin 328 ürüne yönelik yapılan denetimde, 38 ürün güvensiz (insan sağlığı, hayvan ve bitki yaşam ve sağlığı ile çevrenin ve tüketicinin korunması yönünden riskli) bulundu. Sahte kozmetik ürünlerde ise toplam 3 bin 560 ürüne yönelik yapılan denetimde 3 bin 560 ürünün hepsi güvensiz ürün olarak belirlendi.
Gelişme sağlanamadı
Tüketici derneklerinden yapılan şikayetlerin düşük kaldığı belirtilen raporda, önceki yıllarda olduğu gibi 2019’da da internet satışlarına yönelik denetimlerin etkinleştirilmesi hususunda istenilen gelişmelerin sağlanamadığı vurgulandı.