10.01.2022 - 09:50 | Son Güncellenme:
milliyet.com.tr
Orta Asya'nın en büyük ülkesi Kazakistan'ı alt üst eden kanlı olaylar Rusya ve müttefiklerinin asker göndermesiyle dindi, tüm dünya gözünü bir kez daha ana gündeme çevirdi.
ABD ve Rusya, Vladimir Putin'in 'acil' şekilde talep ettiği güvenlik garantileri ve Ukrayna krizini görüşmek üzere bugün resmen İsviçre'nin Cenevre kentinde bir araya geldi.
Amerikan ve Rus heyetleri Pazar akşamı çalışma yemeğinde buluştu, Agence France-Presse (AFP) haber ajansı Washington ve Moskova arasındaki müzakerelerin 'çetin' başladığını bildiriyor.
Cenevre görüşmelerinin çalışma yemeğiyle açıldığını kaydeden Amerikan Associated Press (AP) haber ajansı ise, tıpkı AFP gibi Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov'un sözlerine yer verdi.
Rus heyetine başkanlık yapan Ryabkov, henüz İsviçre'ye varmadan Kazakistan'a asker göndermelerinin ABD'yi ilgilendirmediğini söyleyerek Moskova'nın tavrını net şekilde ortaya koydu.
Cenevre'ye el açmış bir dilenci gibi gelmediklerinin altını çizen Rus diplomat, Pazar akşamı ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Wendy Sherman ile gerçekleşen yemeği ise 'zor' ve 'müthiş' kelimeleriyle tarif etti.
İyimserliğini kaybetmediğini dile getiren Sergey Ryabkov'a göre, taraflar bugünkü ana randevuda zaman kaybetmeyecek. Washington tarafında ise gökyüzünde daha çok siyah bulutlar var.
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, müzakereler öncesi önemli bir ilerleme beklemediğini kaydedip "Rusya Ukrayna'nın kafasına sınırında 100 bin askerle silah dayamışken, ilerleme sağlandığını görmek zor" dedi.
Amerikan medyasına konuşan Blinken, Ukrayna'nın işgal ihtimalini ortadan kaldırmayı umduklarını belirtip "Bizler masaya konuları koyacağız, aynısını Ruslar yapacak ve ileriye doğru gitmek için ortak zemin olup olmadığını göreceğiz" dedi.
İngiliz The Guardian gazetesi ise 'ABD Putin'e Ukrayna'da karşı karşıya gelmeyi ya da diyaloğu seçmesini söyledi' başlığıyla yayımladığı manşet haberinde Washington'un tavrını okurlarına aktardı.
Ukrayna Başbakan Yardımcısı Olga Stefanişina ile Brüksel'de buluşan NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, ittifakın kapılarının Doğu Avrupa ülkesine açık olduğunu söyledi. Stoltenberg, Ukrayna'nın NATO üyeliğine geçmesi için çaba sarf edeceklerini ve ittifakın 'açık kapı' politikasından taviz vermeyeceklerini açıkladı. NATO lideri ayrıca Rusya ile anlaşmaya da açık kapı bıraktı.
Ukrayna Başbakan Yardımcısı Stefanişina ise Moskova'nın kendi ajandasını dayattığını belirtip Kremlin'in güvenlik taleplerinin birliklerini sınırdan çekmesiyle başlaması gerektiğini kaydetti: "Bizim kendi güvenlik düzenlemelerimizi yapmaya hakkımız var.
AFP haber ajansı, resmi görüşmeler öncesi cephe hattındaki Ukraynalı askerlerin diplomasinden fazla bir umudu olmadığını bildiriyor. 29 yaşındaki asker Mykhailo, "Hiçbir şey değişmeyecek, şüphem yok" diyor.
Donetsk'teki Rus yanlısı ayrılıkçılarla yüz yüze olduğu Avdiyivka'da elinde silahıyla konuşan Mykhailoa'ya göre, ülkesinin NATO'ya katılmama sözü vermesi bile Sovyetler Birliği'ni yeniden kurmak isteyen Rusya lideri Putin'i durdurmayacak.
29 yaşındaki bir diğer Ukraynalı asker Dmytro ise, Rus yanlısı ayrılıkçıların her gün provokasyon atışları yaptığını, top ve makineli tüfek seslerinin cephe hattında yankılandığını söylüyor.
Washington-Moskova hattındaki güven, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından bu yana en düşük seviyede. Amerikalı yetkililer Cumartesi günü yönetimin duruşunu gösteren bazı ipuçları paylaştılar.
Buna göre, Rusya Ukrayna geriliminde geri adım atarsa ABD Doğu Avrupa ülkesine silah sevkiyatının azaltılması ve NATO'nun Avrupa'nın doğusunda ortak tatbikatlarını sınırlandırmasına açık.
Ancak muhtemel bir Ukrayna işgali durumunda Moskova'yı çok sert ekonomik yaptırımlar bekliyor. Buna ABD ürünleriyle Amerikan yargı yetkisi dahilindeki yabancı ürünlerin de Rusya'ya ihracatının yasaklanması da dahil.
Moskova ise, görüşmelerde resmi olarak NATO'nun daha fazla doğuya doğru genişlemeyeceğine ve Avrupa'nın bazı bölgelerindeki Amerikan silahlarının kaldırılmasına dair garantiler verilmesini istiyor.
ABD Dışişleri Bakanı Blinken, geçen hafta NATO'nun hiçbir zaman genişlemeyeceğine dair söz vermediğini belirtmiş ve Rusya'nın gündeme getirdiği taleplerin kabul edilemez olduğunu vurgulamıştı.
Moskova'nın söz konusu kabul edilemez talepleri 'bahane' olarak kullandığını bildiren ABD'nin bir numaralı diplomatı Blinken, "Rusya, hangi taleplerin yerine getirilmesinin mümkün olmadığını, hangi alanlarda da diyaloğun mümkün olduğunu biliyor" demişti.
Rusya lideri Vladimir Putin, tıpkı ilkbaharda yaptığı gibi 2021 sonbaharında Ukrayna sınırına sayısı 100 bini aşan bir ordu yığdı. ABD istihbaratı, işgal harekatının 2022'nin ilk aylarında başlayacağını tahmin ediyor.